İş Güvenliği Uzmanı ve Risk Değerlendirmesi

Bu yazımızda, risk değerlendirmesi konusunda kimin ne derecede sorumlu olduğunu mevzuat ışığında ele alırken, özellikle risk değerlendirmesini kim yapar sorusuna cevap arayacağız.

iş güvenliği uzmanı

 

İSG ile ilgili heryerde karşımıza çıkan risk değerlendirmesi iyi bir iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi kurulmasının en can alıcı noktalarından biri olmasının yanısıra, aynı zamanda İSG politikası oluşturulması ile beraber bu konuda yapılacak çalışmaların başlangıç noktasını oluşturur da diyebiliriz.

 

İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, madde 4'te "İşyerlerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin, işçilere, işyerine ve çevresine verebileceği zararların ve bunlara karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla yapılması gerekli çalışmalar" şeklinde tanımlanmış olan risk değerlendirmesinde gözden kaçırılmaması gereken en önemli nokta, bu çalışmaların alışılagelmiş biçimde -veya işveren beklentileri doğrultusunda- iş güvenliği uzmanı tarafından tek başına yapılan bir faaliyet olmayıp, tüm firma bazında çalışan ve yönetim tarafından katılımın en üst seviyede sağlanması gerekliliğidir. Bu sebeple, risk değerlendirmesi çalışmalarına başlamadan önce mutlaka bir ekip kurulması gerekir.

Bu ekipte, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, iş sağlığı ve güvenliğinden sorumlu mühendis, insan kaynakları temsilcisi, vardiya amiri, bakım sorumlusu, üretim mühendisi ve ilgili birim sorumlusu bulunur. Risk değerlendirmesini yapacak ekip çalışmalara başlamadan önce bu çalışmanın amacı, önemi, kullanılacak yöntemler, hedefler, tanımlar ve çalışma planı hakkında bilgilendirme yapılır.

Ancak bu eğitim ve bilgilendirme toplantıları sadece kurulan risk değerlendirme ekibi ile sınırlı değildir. Tüm çalışanları kapsayacak şekilde mutlaka "işyerindeki tehlike ve riskler" ve bunların "çalışanlar üzerindeki etkileri" konulu eğitim toplantıları düzenlenerek tüm çalışanların konu hakkında bilgilendirilmesi, görüş ve önerilerinin alınması suretiyle katılımları sağlanmalıdır.

Bunun için eğitim sonrasında aşağıdakine benzer bir form dağıtılarak çalışanların görüş ve önerileri mutlaka alınmalıdır.

bilgi-formu

Yukarıda dikkat çektiğimiz konulara destek vermek açısından mevzuatımıza göz atacak olursak, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, Madde 6-b-2'de "önlenmesi mümkün olmayan risklerin değerlendirilmesi" işverenin genel yükümlülükleri arasında yer alıyor.

Yine madde 6 - c) İşveren, işyerinde yapılan işlerin özelliklerini dikkate alarak;

1) Kullanılacak iş ekipmanının, kimyasal madde ve preparatların seçimi, işyerindeki çalışma düzeni gibi konular da dahil işçilerin sağlık ve güvenliği yönünden tüm riskleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucuna göre; işverence alınan önleyici tedbirler ile seçilen çalışma şekli ve üretim yöntemleri, işçilerin sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltmeli ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanmalıdır.

Şeklinde bir ifade içeriyor.

Yönetmelikte işverenin diğer yükümlülüklerinin ifade edildiği madde 9'da yine benzer ifadeler ile karşılaşıyoruz.

Madde 9 ? İşveren yukarıda belirtilen yükümlülükleri ile beraber aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:

a) İşveren ;

1) İşyerinde risklerden özel olarak etkilenebilecek işçi gruplarının durumunu da kapsayacak şekilde sağlık ve güvenlik yönünden risk değerlendirmesi yapar.

2) Risk değerlendirmesi sonucuna göre, alınması gereken koruyucu önlemlere ve kullanılması gereken koruyucu ekipmana karar verir.

Yönetmelik madde 10'da ise işçiler ve temsilcilerinin yapılan risk değerlendirmesi çalışmaları hakkında bilgilendirilmeleri gerekliliği detaylı biçimde ifade edilmektedir.

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, Madde 7-b-1'de -yani iş güvenliği uzmanlarının görevleri maddesinde- ise risk değerlendirmesi ile ilgili olarak şöyle bir ifade ile karşılaşıyoruz;

"Risk değerlendirmesinin yapılmasını sağlamak; gerekli çalışmaları planlayarak alınacak sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak."

Bu cümlede dikkat çeken nokta, "risk değerlendirmesini yapmak" yerine "risk değerlendirmesinin yapılmasını sağlamak" ifadesinin tercih edilmiş olmasıdır. Bu da mevzuat oluşturulurken, risk değerlendirmesi çalışmalarında işletme bazında geniş katılımın sağlanması doğrultusunda bir hedefi ortaya koymaktadır.

Yani kısacası, iş güvenlik uzmanı yapılacak çalışmaların koordinasyonunu sağlayıp, adeta bir denetçi gibi faaliyetlerin de takip ve denetimini yapmaktan sorumludur. Ve bu sorumluluk işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır.

 

* Bu makalenin yayın hakları www.is-sagligi-ve-guvenligi.com websitesine ait olup, referans belirtilmeden kullanılması halinde kanuni haklarımız saklı bulunmaktadır.

Ek Bilgi